Loading

Að skilja skilnað

Að skilja skilnað

Endurbirt frá Fréttablaðinu

Þegar Sigríður Dögg Arnardóttir undirbjó sig undir að segja börnum sínum þremur að foreldrar þeirra væru að fara að skilja, las hún allt sem hún komst í varðandi áhrif skilnaðar á börn. En þegar hún vildi lesa um efnið með börnum sínum greip hún í tómt og ákvað að taka málin í sínar hendur og skrifaði bókina Að eilífu, ég lofa.

Hugmyndina fékk Sigga Dögg, eins og hún er alltaf kölluð, á fjölskylduferðalagi í Mexíkó.


„Þá hvíslaði lítil rödd að mér að ég ætti að skrifa barnasögu um alls konar fjölskyldur og alls konar ást. Ég bægði þessu frá mér, enda hafði ég engan áhuga á því að skrifa barnasögu. En hugmyndin hafði loksins náð í gegn og ég heyrt í henni svo hún fór ekki neitt, alveg sama hversu mikið ég streittist við,“ segir hún.


Sagan ruddist fram með offorsi


„Svo þegar allt skilnaðarferlið fór af stað hjá mér persónulega, sem ég á þessum tíma var ekki meðvituð um að væri að fara hefjast, þá ruddist sagan fram með offorsi. Ég gat ekki annað en hamrað á lyklaborðið. Ég í raun skrifaði hana á algerum mettíma þar sem ekkert annað komst að hjá mér. Hún varð einhvern veginn minn griðastaður á tímum óvissunnar og eins og eflaust margir foreldrar hafa upplifað sem hafa gengið í gegnum skilnað, þá er maður svo hræddur um börnin sín.

Þetta er ekki ferðalag sem neinn leggur út í af léttúð og mér leið eins og ég væri í einhvers konar hvirfilbyl, sem feykti mér áfram og það þýddi ekkert að streitast á móti, vindurinn bara dreif mig áfram. Þannig að þetta var í raun ég að skrifa til mín, ég að fullvissa mig um að þetta yrði allt í lagi, en bókin er einmitt skrifuð áður en allt ferlið fer formlega af stað hjá mér. Það er það magnaða við þetta,“ segir hún einlæg, en Sigga og fyrrum eiginmaður hennar skildu í vor.


Upplifði mikla sektarkennd

 

Bókin Að eilífu, ég lofa, er fyrsta barnabók Siggu Daggar og er hún hugsuð fyrir miðstig grunnskóla, þó hún telji að yngri og jafnvel eldri börn munu geta speglað sig í henni.

„Hún er hugsuð sem smá var fyrir þau börn sem eru að ganga í gegnum skilnað í fjölskyldunni. Mig langaði að færa smá vonarglætu inn í þetta óvissuferli og gefa foreldrum eitthvað verkfæri til að ræða saman við börn sín um þessi mál og spegla sig í sögupersónunum og þeirra hugsunum.“

Sigga Dögg var opinská um eigin tilfinningar í skilnaðarferlinu frammi fyrir um átta þúsund fylgjendum sínum á instagram og segir það hafa hjálpað sér.

„Okkur er svo tamt að þjást í þögninni og ef það er eitthvað sem samtíminn stendur fyrir þá er það samstaða. Mér fannst þetta þung byrði að bera og upplifði mikla sektarkennd og alls konar óreiðukenndar tilfinningar. Og ég fann virkilega stuðning í að deila með fólki minni upplifun. Við erum svo ótrúlega mörg að fara í gegnum þetta og það er svo gott að opna á sársaukann og finna að maður er ekki einn.“


Skilnaður massíf sjálfsvinna


Sigga segist hafa tamið sér að opna á leyndarmál sem þungt sé að burðast með, allt frá því hún missti fóstur í fyrsta sinn.

„Þá áttaði ég mig á því að fólk talaði ekki um sorgina og þetta var afgreitt sem eitthvað ómerkilegt. Það var ótrúlega gott að fá að létta á sér og hleypa fólki að sér. Mér finnst líka eins og margir hafi skilið en það sé ekkert talað um það frá mörgum hliðum og oft ekki neitt, nema bara þegar að leita á einhvers konar skýringa á því af hverju fólk fer í sundur.

Ég er ekki einu sinni viss um að mér þyki það skipta miklu máli. Skilnaður er massífasta sjálfsvinna sem maður fer í, ef maður nýtir hana þannig, og það þykir mér í raun mjög dýrmætt. Mér þykir magnað að læra inn á sjálfa mig í gegnum sársauka. En auðvitað eins og allir segja, myndi ég aldrei mæla með þessu fyrir neinn og þetta er ekki eitthvað sem maður leggur upp með. En svo er lífið alls konar og við verðum að vera í stakk búin að taka ábyrgð á því og okkur sjálfum. Þó það sé sárt og erfitt.“

Sigga Dögg hefur lesið bókina fyrir börnin sín og segir hana hafa snert alls konar taugar hjá þeim.

„Bæði þótti mér erfitt að lesa sumt en gaman að lesa annað, svona eins og ljósið við enda ganganna.“

Vildi vera vel undirbúin


Áður en Sigga Dögg og fyrrum eiginmaður hennar tilkynntu börnum sínum um skilnaðinn segist hún hafa lesið allt sem hún mögulega gat fundið um sálræn áhrif skilnaðar á börn, bæði eftir kyni og aldri.

„Ég vildi vita allt og vera undirbúin fyrir þetta ferli. Eða eins undirbúin og ég taldi mig geta verið. Svo auðvitað er ekkert hægt að undirbúa sig. En þegar ég fór að leita mér að lesefni fyrir okkur að lesa saman, greip ég í tómt. Ég ætlaði eiginlega ekki að trúa því,“ segir hún hissa. „Ég fann enga bók sem fjallaði nákvæmlega um þennan tímapunkt í lífi barns og foreldra. Því var kjörið að skapa það sem mig sjálfa vantaði.“

Börn Siggu Daggar eru þriggja ára, sjö ára og níu ára og segir hún mikið líf og fjör á heimilinu og margir hafi bent henni á að betra væri að bíða með skilnað þar til þau væru orðin eldri.

„En ég held að það sé ekkert réttara en annað í þessu, maður þarf að mæta hverju barni á því þroskastigi sem það er og það er aldrei réttur tími til að skilja, það er bara þannig.“

Sigga Dögg segir nýjan veruleika venjast ágætlega, þó það sé auðvitað áskorun að vera einstætt foreldri aðra hvora viku og alein hina vikuna.


Stundum pínu einmanalegt


„Stundum er það pínu einmanalegt, að hafa ekki annan fullorðinn til að tala við, og stundum er það flókið að hafa aðra fullorðna með því börnin keppast um athygli manns, eðlilega.


Það tekur mig samt svolítinn tíma að finna jafnvægið í þessari viku og viku skiptingu, ég neita því ekki. Það er eins og um leið og takturinn er kominn hjá okkur þá er tími til að skipta.

Mér finnst samt börn hafa ótrúlega aðlögunarhæfni og þau eru oft langt á undan okkur fullorðna fólkinu að aðlagast breyttu lífi. Ég hef reynt að temja mér að tala opinskátt við börnin og vil að þau geti sagt hvað sem er við mig og tjáð allar þær tilfinningar sem berjast um í þeim, en að þau taki ekki ábyrgð á mínum tilfinningum.“


Ekki alltaf nammi og partí


Sigga segist reyna að verja sem mestum tíma með börnum sínum þegar þau eru hjá henni.

„Og njóta þess án þess þó að við séum að gera eitthvað merkilegt. Ég held að það sé freistandi að tjalda öllu til þá viku sem þau eru hjá manni, en ég hef lagt mikla áherslu á ákveðna ró og nánd og hversdagslegheit, því þetta ferli ýfir upp svo margar tilfinningar og allt taugakerfið er undir álagi. Það er ekki hægt að kaupa bara nammi og halda alltaf partí því lífið heldur svo áfram og þetta breytta form þarf að fá að vera nýja normið.“

Aðspurð segist Sigga telja flesta sem skilja átta sig á því að það muni kosta einhver átök en það sé þó ómögulegt að spá um hvernig gangi.

„Maður þarf að passa sig að hafa gott fólk í kringum sig sem speglar mann, en styður einnig við mann og sýnir manni kærleika og virðingu, hlátur og eyra.

Ég held að við fullorðnu þurfum frekar að læra inn á þetta, og okkur, svo við getum verið til staðar fyrir börnin. Ef börnin upplifa öryggi, traust og kærleika þá geta þau fundið gleði á báðum heimilum og þá verður þetta bara hluti af þeirra lífssögu en ekki eitthvað ævarandi mar. Það verða alls konar áföll á lífsleiðinni og við sem foreldrar gerum okkar besta til að skýla börnunum fyrir þeim, en svo er sumt sem við getum ekki tekið á okkur eða þurfum að taka á okkur til að þeim líði sem best.


Vildi að börnin ættu hamingjusama mömmu


Ég vildi að börnin mín ættu hamingjusama mömmu sem stæði með sér og tæki ábyrgð á sér og sínu lífi með því að geta tekið erfiðar ákvarðanir og að þau tileinki sér viðhorfið að það stytti alltaf upp um síðir. Það er alltaf ljós við enda ganganna. Það er þessi von sem ég vona að bókin veiti lesendum.“